تیرویید

تیروئید چیست؟بررسی انواع بیماری های تیروئید،علل و راه های درمان آنها

غده تیروئید یکی ازمهم ترین غدد بدن است که ظاهری مشابه یک پروانه دارد و در ناحیه گردنی قرار دارد. غده تیروئید وظیفه تولید چند هورمون بسیار مهم در بدن به نام های تیروکسین و تری یدوتیرونین وکلسی تونین را برعهده دارد.

هورمونهایی که غده تیروئید در بدن ترشح میکند به تنظیم متابولیسم و سوخت و ساز بدن کمک زیادی می کند و برای ادامه ی زندگی بسیار ضروری می باشند.

در ادامه به بررسی انواع بیماری های تیروئیدی و نحوه ی تشخیص آن خواهیم پرداخت…

بیماری کم ‌کاری تیروئید:

بیماری کم‌ کاری تیروئید یکی از شایع ترین بیماری های غدد می باشد. این بیماری از کاهش تولید هورمون‌های ترشح شده از تیروئید به وجود می‌آید. عواملی مچون ابتلا به بیماری هاشیموتو و قرار گرفتن در برابر اشعه های درمانی موجب بروز این بیماری می شود.

علایم بیماری کم کاری تیروئید:

• نوسانات خلقی

• خشکی پوست

• حساسیت به سرما

• کاهش حافظه

• یبوست

• افسردگی

• افزایش وزن

• ضعف

• ضربان قلب آهسته

نحوه ی تشخیص و درمان کم کاری تیروئید:

برای تشخیص این بیماری باید از بیمار آزمایش خون گرفته شود و میزان سطح TSH و سطح هورمون تیروئید بیمار بررسی شود. سطح بالای TSH و میزان تیروکسین پایین می تواند نشان دهنده ی تیروئید کم کار باشد.

درمان بیماری کم کاری تیروئید مصرف قرص های هورمون تیروئید است. دریافت دوز متناسب با مشکل امری بسیار مهم در درمان این بیماری است ، زیرا مصرف بیش از حد هورمون تیروئید می تواند باعث ایجاد علائم پرکاری تیروئید شود.

بیماری پرکاری تیروئید:

بیماری پرکاری تیروئید یا هایپرتیروئیدیسم زمانی ایجاد می شود که غده تیروئید بیش از حد نرمال هورمون ترشح می‌کند. یکی از شایع ترین علل ایجاد تیروئید پرکار، بیماری گریوز می باشد.

علایم بیماری پرکاری غده تیروئید:

• نوسانات شدید خلقی

• تپش قلب زیاد

• تعرق بیش از حد

• لرزش بدن

• اضطراب و استرس بی جا

• مشکلات خواب

• پوست نازک

• مو و ناخن های شکننده

• ضعف عضلانی

• کاهش وزن

• چشم های متورم

نحوه تشخیص و درمان بیماری پرکاری تیروئید:

برای تشخیص این بیماری باید تیروکسین یا T4 ) و هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) در خون بیمار اندازه گیری شود. میزان بالای تیروکسین و سطح پایین TSH نشان می دهد که غده تیروئید شما پرکار است.

همچنین ممکن است پزشک معالج برای تشخیص این بیماری،مقداری ید رادیواکتیو را به صورت خوراکی یا تزریق به شما بدهد و سپس میزان ترشحات غده تیروئید شما را اندازه گیری کند. تیروئید شما برای تولید هورمونهای خود ید مصرف می کند. مصرف زیاد ید رادیواکتیو علامت این است که تیروئید شما بیش از حد فعال است. سطح پایین رادیواکتیویته به سرعت برطرف می شود و برای اکثر افراد خطرناک نیست.

سرطان تیروئید (Thyroid Cancer)

سرطان تیروئید مانند سایر سرطان ها از رشد بی‌رویه سلول ها ایجاد می شود.در سرطان سلول‌های داخل غده تیروئید شروع به رشد بی رویه می‌کنند و به سرعت تقسیم می‌شوند و در آخر موجب ایجاد تومورهای سرطانی در تیروئید می شود.

سرطان تیروئید به ۴ نوع اصلی، سرطان پاپیلاری تیروئید، سرطان فولیکولار، سرطان مدولاری و سرطان آناپلاستیک تقسیم ‌بندی می‌شود.

البته باید این را هم در نظر گرفت که سرطان تیروئید خوشبختانه یک سرطان بسیار خوش‌ خیم است که در اکثر به موارد درمانی پاسخ می دهد.

علائم بیماری سرطان تیروئید:

• اختلال در بلع غذا

• تنفس سخت

• سرفه های مکرر بی دلیل

• گرفتگی گلو

• تغییر صدا

نحوه تشخیص سرطان تیروئید:

این بیماری با انجام آزمایش CBC خون، سونوگرافی تیروئید، آزمایش ایزوتوپ و عکس برداری از ناحیه گلو تشخیص داده می شود.

بیماری هاشیموتو (Hashimoto)

بیماری هاشیموتو یکی از بیماری های التهابی غدد تیروئید است که در اثر یک بیماری خودایمنی ایجاد می شود.

هنوز منشا ایجاد این بیماری پیدا نشده است. برخی پزشکان معتقدند که یک ویروس یا باکتری باعث ابتلای فرد به این بیماری می‌شود و برخی دیگر عوامل ژنتیکی را موجب ابتلا به این بیماری می‌دانند.

در بیماری هاشیموتو سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بدن حمله می کند و هورمونهای غده تیروئید را از بین می برد.

علایم بیماری هاشیموتو:

• خستگی بیش از حد

• افسردگی

• افزایش وزن بی دلیل

• تغییر در پوست و مو

• رنگ پریدگی

• قاعدگی نامنظم در بانوان

• حساسیت زیاد در برابر سرما

نحوه تشخیص و درمان بیماری هاشیموتو:

با استفاده از آزمایش خون و سنجش میزان سطح TSH می توان تشخیص اولیه این بیماری را انجام داد.همچنین آزمایش خون می تواند سطح آنتی بادی های غیر طبیعی را نمایش دهد که در تشخیص این بیماری نقش مهمی را ایفا می کند.

هیچ درمان مشخصی برای بیماری هاشیموتو وجود ندارد. معمولا پزشکان از داروهای جایگزین هورمون اغلب برای بالا بردن سطح هورمون تیروئید یا کاهش سطح TSH استفاده می کنند. همچنین جراحی برای برداشتن بخش یا تمام غده تیروئید در موارد نادر و پیشرفته ممکن است برای درمان استفاده می شود.

بیماری ندول تیروئید:

گره‌ها يا ندول‌های تیروئیدی، توده‌هایی در غده تیروئید هستند. این گره‌های گرد يا بيضی شكل ممکن است به شکل منفرد یا متعدد در غده تیروئید ایجاد شوند. ندول تیروئید معمولا خطرزا نمی باشد اما به ندرت ممکن است بدخیم شون.

علایم بیماری ندول تیروئید:

• ضربان قلب بالا

• تغییر در خلق و خو

• افزایش اشتها

• لرز

• کاهش وزن بی دلیل

• پوست سرد

• عرق پوستی

• خستگی

• ریزش مو

• عدم تحمل سرما

تشخیص و درمان گره های تیروئید:

بیشتر تشخیص ها پس از یک معاینه فیزیکی طبیعی انجام می گیرند . همچنین پزشک می تواند پس از سونوگرافی ، سی تی اسکن یا MRI این بیماری را تشخیص دهد.

یکی دیگر از روشهای تشخیص بیماری ندول تیروئید آزمایش TSH می باشد. همچنین با استفاده از روش بیوپسی آسپیراسیون که یم سوزن ریز برای گرفتن نمونه ای از سلول های گره می باشد می توان تشخیص داد که آیا گره سرطانی است یا خیر.

گره های خوش خیم تیروئید هیچ خطری ندارند و معمولاً نیازی به درمان ندارند.. پزشک شما ممکن است بیوپسی دیگری انجام دهد و ید رادیواکتیو را توصیه می کند که در صورت رشد گره ها را کوچک کند.

گره های سرطانی بسیار نادر است. درمانی که پزشک توصیه می کند بسته به نوع تومور متفاوت خواهد بود. درآوردن تیروئید از طریق عمل جراحی معمولاً روش درمانی است. پرتودرمانی گاهی با یا بدون جراحی استفاده می شود. شیمی درمانی اغلب در صورت انتقال سرطان به قسمت های دیگر بدن مورد نیاز است.

بیماری گواتر (goitre):

معمولا به بزرگ شدن غیر طبیعی غده تیروئید گواتر می‌گویند. گواتر معمولاً یک بیماری بی درد است اما با بزرگ شدن غده تیروئید می‌تواند سبب ایجاد سرفه شده و مشکلاتی را در بلع و تنفس برای مبتلایان ایجاد کند.

گواتر بیماری است که برای هر فردی در هر سنی رخ می دهد ، اما افرادی که از کمبود ید در غذا رنج می برند بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند.

علائم بیماری گواتر:

• تورم غیرطبیعی گردن

• مشکل در تنفس و بلع

• سرفه همراه با خس خس سینه

• گرفتگی صدا

انواع گواتر:

• گواتر کلوئیدی ( دلیل اصلی آن کمبود ید است، این بیماری قابل کنترل و درمان است)

• گواتر غیر سمی (دلایل این بیماری مشخص نیست. اما مصرف دارو لیتیوم برای درمان بیماری نوسانات خلقی و اختلال دوقطبی معمولا سبب بروز این بیماری می شود)

• گواتر سمی گرده دار ( این بیماری خطرناک ترین نوع بیماری است که سبب پرکاری غده تیروئید می شود)

نحوه تشخیص و درمان گواتر:

• معاینه ی ناحیه ی گردن

• آزمایش خون ، بررسی میزان هورمون تیروئید ، TSH و آنتی بادی های موجود در جریان خون شما

• سونوگرافی از غده تیروئید

گواتر معمولاً فقط در شرایطی كه شدید شود درمان می شود. اگر گواتر نتیجه کمبود ید باشد ، می توانید مقدار کمی ید مصرف کنید. ید رادیواکتیو می تواند غده تیروئید را کوچک کند. جراحی باعث حذف کلی یا بخشی از غده تیروئید می شود. این معالجه معمولاً با هم همپوشانی دارند زیرا گواتر اغلب علائم پرکاری تیروئید است. اگرچه گواتر معمولاً دلیلی برای نگرانی نیست اما در صورت عدم درمان ، می توانند عوارض جدی ایجاد کنند. این عوارض می تواند شامل مشکل در تنفس و بلع باشد.

بیماری گریوز (Graves)

گریوز نوعی دیگر از بیماری خودایمنی مرتبط با غده تیروئید است؛ به این معنی که در اثر این بیماری بدن علیه خودش آنتی‌بادی می‌سازد. این آنتی‌بادی‌ها سبب تحریک بیش از حد غده تیروئید و به دنبال آن ترشح بیش از حد هورمون می‌شوند.

علایم بیماری گریوز :

• اضطراب

• تحریک پذیری

• خستگی

• لرزش دست

• تعریق زیاد

• بی خوابی

• اسهال یا حرکات مکرر روده

• چرخه قاعدگی تغییر یافته است

• چشمهای بیرون زده و مشکلات بینایی

تشخیص و درمان بیماری گریوز:

یک معاینه ساده فیزیکی می تواند یک تیروئید بزرگ ، چشم های حدقه زده و علائم افزایش متابولیسم از جمله نبض سریع و فشار خون بالا را نشان دهد. پزشک همچنین آزمایشات خون را برای بررسی میزان بالای T4 و سطح پایین TSH انجام می دهد، که هر دو نشانه بیماری گریوز هستند. همچنین ممکن است یک تست جذب ید رادیواکتیو برای اندازه گیری سرعت ید تیروئید از طریق تیروئید انجام شود. جذب زیاد ید با بیماری گریوز سازگار است.

هیچ درمانی برای جلوگیری از حمله سیستم ایمنی به غده تیروئید و تولید بیش از حد هورمون ها وجود ندارد. با این حال ، علائم بیماری گریوز از چند طریق قابل کنترل است ، اغلب با ترکیبی از درمان ها:

– مسدود کننده های بتا برای کنترل سریع ضربان قلب ، اضطراب و تعریق

– داروهای ضد تیروئید برای جلوگیری از تولید تیروئید در مقادیر بیش از حد هورمون

– ید رادیواکتیو برای از بین بردن تمام یا بخشی از تیروئید شما

اگر نتوانید داروهای آنتی تیروئید یا ید رادیواکتیو را تحمل کنید ، جراحی برای از بین بردن غده تیروئید است.

درمان موفقیت آمیز پرکاری تیروئید معمولاً منجر به کم کاری تیروئید می شود. شما باید از این نقطه به بعد داروهای جایگزین هورمون مصرف کنید. در صورت عدم درمان ، بیماری گریوز می تواند منجر به مشکلات قلبی و استخوان های شکننده شود.


Cresta Help Chat
Send via WhatsApp
Scroll Up